بیش از ۱۵ سال است که از اختراع بیت کوین بهعنوان یکی از انقلابیترین و جنجالیترین جنبههای زندگی در قرن ۲۱ میگذرد. پس از آن هم رفتهرفته ارزهای دیجیتال دیگری پدید آمدند تا امروز شاهد شکلگیری یک بازار مالی مهم و فراگیر با تاثیرات جهانی در کنار بازارهای سنتی باشیم.
درحالیکه بسیاری از کارشناسان به آینده بیت کوین خوشبین بوده و معتقدند که نمیتوان جایگاه آن را در زندگی بشر سالهای پیش رو نادیده گرفت، برخی نیز تمرکز ویژهای بر خطرات این دارایی برای اقتصاد جهانی دارند. پیش از خرید بیت کوین بد نیست دراینباره اطلاعاتی کسب کنید. در این مطلب نگاه چند منبع آنلاین و کارشناسان مختلف را بازتاب میدهیم.
نگاهی به ماهیت بیت کوین و تکنولوژی بلاکچین
بیت کوین با نماد BTC اولین ارز دیجیتال دنیاست که بر اساس ایده یک متخصص کدنویسی ناشناس به نام ساتوشی ناکاموتو در سال ۲۰۰۸ توسعه یافت. هر واحد از این رمزارز، پس از انجام محاسبات پیچیده ریاضی تولید شده و در یک زنجیره یا بلاکچین در واحدهایی به نام بلوک قرار میگیرد. یکی از مهمترین ویژگیهای بیت کوین، عدم تمرکز آن است. به عبارت دیگر، هیچ نهاد نظارتی مانند بانک مرکزی و یا دولتی، به نقل و انتقالات آن دسترسی نداشته و نمیتواند بر عرضه آن تاثیر بگذارد.
بلاکچین بیت کوین، با استفاده از مکانیسم پیچیدهای که اجماع اثبات کار (Proof of Work) یا PoW نامیده میشود، تراکنشها و تولید بلوکها را تایید میکند. فرآیند تولید بیت کوین، نیازمند توان پردازش پردازندههای پیشرفته است. اما در گذشته و زمانی که قیمت بیت کوین بسیار کمتر از امروز بود، حتی با دستگاههای کامپیوتر خانگی نیز امکان استخراج BTC وجود داشت.
استخراج کنندهها یا ماینرها در ازای مشارکت خود در تولید بیت کوین پاداشهایی بر اساس همین رمزارز دریافت میکنند. سختی استخراج، پاداش ماینرها و دیگر دادههای مربوطه، بر قیمت بیت کوین تاثیر مستقیم دارند.
مزایای بیت کوین برای اقتصاد
بر اساس مقالات متعدد منتشر شده در وبسایتهایی مانند Cleartax، فوربز و غیره، مهمترین مزایای بیت کوین برای اقتصاد را میتوان در موارد زیر خلاصه کرد. از این مزایا اغلب بهعنوان ویژگیهای انقلابی بیت کوین یاد میشود.
سهولت تراکنشهای بیت کوین
بسیاری از کارشناسان در تحلیل بیت کوین و دیگر رمزارزها به مزیت سهولت معاملات آنها اشاره میکنند. مطابق آنچه در وایت پیپر بیت کوین (BTC White Paper) آمده، این رمزارز یک دارایی همتابههمتاست که تراکنشهای آنی را فراهم میکند. در سیستمهای بانکی و یا خدمات پرداخت PayPal و Visa شاهد تاخیرهای نسبتا زیادی بهويژه در تراکنشهای بینالمللی هستیم. همچنین هزینه کارمزد آنها نیز در مقایسه با کارمزد تراکنشهای بیت کوین بیشتر است.
عدم تمرکز و تراکنش های ناشناس
هنگام خرید بیت کوین، فروش یا انتقال آن، هویت شما ناشناس است. تنها اطلاعاتی که از شما در اختیار شبکه قرار میگیرد، آدرس کیف پولتان خواهد. بود. این موضوع، یکی از انقلابیترین ویژگیهای بیت کوین محسوب میشود که بهبود حریم خصوصی در حوزه مالی را در پی داشته است. تراکنشهای بیت کوین همچنین از مالیات معاف بوده و از این نظر برای سرمایهگذاران و شرکتها، جذابیت بیشتری دارد.
امنیت پیشرفته شبکه بلاکچین
شبکه بلاکچین در مقایسه با سیستمهای سنتی نگهداری سرمایه، مانند بانکها و غیره، امنیت بسیار بیشتری دارد. هزینه حمله به این شبکه بسیار زیاد بوده و به قدرت پردازش بسیار بالایی نیازمند است. از طرف دیگر، امکان دستکاری اطلاعات ذخیرهشده در بلاکچین نیز غیرممکن است.
خطرات بیت کوین از نگاه اقتصاددانان
با نگاهی به مطالب انتقادات مطرح شده از سوی منتقدان بیت کوین مانند وارن بافت، مارک کوبان و هوارد مارکز، میتوان دریافت که مهمترین انتقادهای آنها به بیت کوین موارد زیر است.
نوسان شدید قیمت بیت کوین
نوسان قیمت بیت کوین در مقایسه با دیگر داراییهای مالی مانند سهام، اوراق قرضه و غیره بسیار شدید است. عرضه محدود، مهمترین دلیل این موضوع محسوب میشود. این ریسک را هنگام خرید بیت کوین نیز باید در نظر داشته باشید.
کمبود قوانین نظارتی
اگرچه حذف نهادهای نظارتی و قوانین دستوپاگیر آنها یک مزیت بیت کوین محسوب میشود، درعینحال این بازار را در معرض سوءاستفادههای غیرقانونی قرار میدهد. کارشناسان بدبین تحلیل بیت کوین، بارها در مورد استفاده از آن در تراکنشهای مرتبط با اهدافی مانند تروریسم و قاچاق هشدار دادهاند.
کاربردهای محدود بیت کوین
بهویژه وارن بافت، سرمایهگذار و کارآفرین بزرگ آمریکایی بارها در مورد کاربردهای اندک بیت کوین هشدار داده بود. او چنین داراییهایی را خطری برای تولید و اقتصاد مولد میدانست که در آنها ارزش دارایی به کاربردهایش بستگی دارد. از طرف دیگر، کاربردی شدن بیت کوین در خدمات پرداخت، مزایای دیگر آن نظیر حذف واسطهها، مالیات و نهادهای نظارتی را از بین میبرد.
مهمترین طرفداران و مخالفان بیت کوین در دنیای اقتصاد
درحالیکه بیت کوین طرفداران شناختهشدهای مانند ایلان ماسک، آنتونی پمپلیانو و حتی دونالد ترامپ دارد، در میان کارشناسان اقتصادی نیز عده زیادی طرفدار آن هستند. از مهمترین آنها میتوان به افراد زیر اشاره کرد:
- آرتور لافر: پتانسیل بازسازی ساختار اقتصادی جهان از سوی بیت کوین را مطرح کرد. او معتقد است که بیت کوین معادل طلا در عصر جدید است و میتواند بهعنوان محافظ خوبی در برابر تورم باشد.
- تایلر کوئن: بیت کوین را پرچمدار انقلاب اقتصادی و آزادی مالی از نهادهای کنترلگر متمرکز میداند. کوئن، نوسان قیمت بیت کوین را نقطه قوت آن قلمداد میکند.
اما در تحلیل بیت کوین و پیشبینی آینده آن باید نظر کارشناسان بدبین را نیز در نظر داشت. از جمله مهمترین آنها عبارتند از:
- نوریل روبینی: بیت کوین را یک حباب آماده سقوط عظیم و تهدیدی برای ثبات مالی در دنیا میداند.
- پل کروگمن: او بارها بیت کوین را یک سرمایهگذاری خطرناک و تهدید مالی عنوان کرده که میتواند با سقوط خود لطمات جدید به ساختار اقتصادی دنیا بزند.
همان طور که در مقاله پشت پرده بیت کوین گفته شده است، بیتکوین بهعنوان پرچمدار ارزهای دیجیتال، با هدف تحول نظام مالی و ایجاد سیستمی غیرمتمرکز توسط ساتوشی ناکاموتو پا به این عرصه گذاشت. در طول این سالها، بیت کوین بهخوبی اعتماد کاربران را بهدست آورده و جایگاهش را بهعنوان یک دارایی قدرتمند تثبیت کرده است؛ تا جایی که ارزش بازار آن از بسیاری از داراییهای بازار مالی سنتی مانند نقره پیشی گرفته است. لازم به ذکر است که در سالهای گذشته طرفداران بیت کوین و ارزهای دیجیتال در میان سیاستمداران، افراد مشهور و اقتصاددانان رفتهرفته بیشتر شده است.
با وجود انتقادات و نقاط ضعف مطرح شده، این رمزارز بیش از هر زمان دیگری در حال دریافت تاییدیههای قانونی در برخی کشورها مانند آمریکاست. بیت کوین اکنون هفتمین دارایی ارزشمند دنیا از نظر ارزش بازار محسوب میشود. با همه این اوصاف، همچنان تردیدهایی در مورد پایداری این رمزارز وجود دارد؛ اما در پاسخ باید گفت که عملکرد آن در برابر بحرانها، حفظ امنیت بینظیرش در برابر هک و سلطه بیچونوچرای آن در بازار کریپتو نشان میدهد که آینده بیت کوین روشنتر از همیشه است. شواهد حاکی از این است که این ارز دیجیتال میتواند نقشی مهمی در شکلدهی اقتصاد جهانی ایفا کند.
